Auteur: Jennifer
Nen Druum in de Zoumernacht – aftermovie première
Op 9 januari speelde het Brussels Volkstejoêter voor de eerste keer het nieuwe toneelstuk Nen Druum in de Zoumernacht voor een groot publiek. De première vond plaats in Zinnema en was een groot succes!
Bekijk hier de aftermovie om de sfeer op te snuiven en de reacties van het publiek te horen.
Nog geen plaatsen gereserveerd? Klik op de knop om je tickets te bestellen
↓ ↓ ↓
Nieuwe editie Brusseleir! Magazine
De nieuwste editie van het Brusseleir! magazine is nu beschikbaar. Lees hem hier
Brusseleir Van’t Joêr 2025 & Brusseleir Vè et Leive
Dit jaar ging de titel van Brusseleir Van’t Joêr naar Adem Schol, een Brusselse ket die erin slaagde om druggebruikers en -dealers uit zijn straat te jagen door het te versieren met planten, vogelhuisjes en knuffelberen .
Voor de titel Brusseleir Vè et Leive kozen we Johan Verminnen, de iconische Brusselse zanger en liedjesschrijver.
Een dikke PROFEESIAT aan deze 2 famuize Brusseleirs!
BRUSSELEIR VAN’T JOÊR 2025
ADEM SCHOL
De ‘Brusseleir van’t joêr’ wordt toegekend aan een persoon of organisatie die met haar of zijn bezigheden in het respectievelijke jaar een verdienstelijke bijdrage levert aan de positieve en warme uitstraling van Brussel.
Adem Schol is een 10-jarig Brussels ketsje en woont in een steegje in Ukkel. Zijn hobby’s zijn voetbal, rugby, reizen, musea bezoeken én vogelhuisjes en decoraties maken voor zijn steegje.
Het charmante steegje waar Adem woont, was een verzamelplaats voor crackrokers geworden. Er waren ook steeds vaker aanrandingen.
Adem nam actie om mensen die het minder goed voorhadden uit het steegje te verbannen. Hij plaatste er plantenbakken, fleurde de muren op met zijn vogelhuisjes en andere decoraties, voornamelijk gemaakt van gerecyclede voorwerpen. De bewoners voelden zich weer veilig. Het steegje wordt steeds populairder. De poëtische sfeer trekt groepen kinderen, hun ouders en zelfs hun grootouders aan.
Adem houdt van Brussel. Hij houdt van Belgisch surrealisme. Belgische humor. Hij vindt het jammer dat de stad achteruitgaat en wil als jonge Brusseleir! zich inzetten voor een warm Brussel. Daarom hoopt hij ook andere Brusselse wijken te kunnen opfleuren alsook over de hele wereld.
Voor zijn opmerkelijke, erkentelijke en positieve actie dat Brussel verwarmt en maatschappelijk verrijkt, verkiest Brusseleir! Adem Schol tot Brusseleir van’t joêr. Brusseleir! hoopt dat deze erkenning Adem mag stimuleren om zijn acties verder te zetten.
BRUSSELEIR VÈ ET LEIVE
JOHAN VERMINNEN
De titel Brusseleir vè ’t leive gaat naar iemand die al vele jaren bijdraagt aan een de warme en positieve uitstraling van Brussel en het Brussels dialect.
Johan Verminnen is liedjesschrijver en zanger. Zijn carrière nam een start dankzij een televisie-optreden in het programma Ontdek de ster in 1969,
zijn eerste plaat verscheen in 1971, nadien volgde een meer dan 50-jarige toonaangevende en waardevolle zangcarrière. Met de prachtige plaat ‘De Laatste Ronde’ nam hij dit jaar (2025) afscheid van zijn dierbaar en trouw publiek.
Vaak was Brussel het thema of de inspiratiebron voor zijn chansons, een stad waar hij jaren woonde en vertoefde en waarmee hij zich nog nauw mee verbonden voelt. Zijn bekendste liedjes over Brussel zijn: Brussel, Madeleine La Marolienne, In de Rue des Bouchers, en De tet van Koekelberg. Deze 2 laatste liedjes kan men als eerbetoon beschouwen aan zijn geliefkoosd dialect;
het Brussels.
Het hoeft geen betoog dat Johan een hart heeft voor het Brussels, hij spreekt het als geen ander. Zijn medewerkingen aan dialectprojecten tijdens allerhande edities van De Weik van’t Brussels leidde in 2013 tot zijn oprichtend-voorzitterschap van de vzw be.brusseleir. In 2023 gaf hij de fakkel door aan Eddy Van Gelder, Johan werd erevoorzitter.
In 2010 verkoos de toenmalige vzw Ara! Johan, samen met zijne copain Julien Vrebos, tot Brusseleir van’t joêr. 15 jaar later schenkt Brusseleir! aan Johan de ere-titel Brusseleir vè et Leive voor zijn jarenlange positieve en warme bijdrage tot Brussel en de Brusselse dialectwerking. Zijn Brussels dialectlied In de Rue des Bouchers wordt nog steeds in Brussel en daarbuiten luidkeels meegezongen en staat voor eeuwig gegrift in het geheugen van de stad en van den Brusseleir!
Technisch probleem op website – BESTEL HIER JE TICKETS!
Momenteel ervaren we een technisch probleem op de Brussels Volkstejoêter webpagina waardoor de link om tickets te bestellen niet werkt. Bestel hier je tickets voor Nen Druum in de Zoumernacht.
Klik hier voor meer info en klik op de knop om je tickets te bestellen.
Het stuk
In een bos vol mysterieuze feeën, ondeugende spreuken en verliefde dwalers ontspint zich een verhaal vol humor, romantiek en misverstanden.
Wanneer de maan er hoog aan de hemel straalt, ontwaakt er een wereld waarin dromen dansen, waarin het magische de bovenhand neemt.
Vier geliefden dolen door dit mysterieuze woud, waarin Koning Oberon heerst, waarin Puck zijn spel speelt, waarin een ezelskop de koningin in vervoering brengt.
Passie ontbrandt, maar met één fluisterspreuk wordt het lot verdraaid—wie bemint wie, en wie hoort bij wie?
In dit betoverde rijk vervaagt de grens tussen schijn en zijn.
En dan is er nog de groep amateur-acteurs, zij zorgen voor komische verwarring,
Betoverende liefde, hilarische chaos en magische intriges!
Kom en droom met ons mee!
Wim Tielemans van Fast Forward Architects en Manneken Bizz
Als oprichter en zaakvoerder van het Brusselse architectenbureau Fast Forward Architects & Engineers heeft Wim Tielemans meer dan twintig jaar ervaring met het bouwen, renoveren en herbestemmen van talloze gebouwen in de stad. Als voorzitter van netwerkorganisatie Manneken Bizz wil hij ook de samenwerking tussen Brusselse bedrijven bevorderen.
Interview: Michaël Bellon
Foto: Barbara Vandendriessche
Na een jeugd in Herentals en studies architectuur in Gent, belandde Wim Tielemans in 2001 plots in Brussel. Daar stampte hij na een episode bij de onlangs overleden eerste Vlaamse Bouwmeester bOb Van Reeth, zijn eigen architectuurbureau uit de grond aan de keukentafel. Fast Forward Architects is nu gevestigd in de Fabrieksstraat, en maakte snel naam met de bouw en renovatie van ziekenhuizen, scholen en ambassades. Ook herbestemmingen van grote oude panden en kantoren tot woningen of projecten met verschillende functies zijn een specialisatie van het huis. Wim Tielemans: “Alles is begonnen met onze renovatie van het Heilig Hart College in Ganshoren twintig jaar geleden. Momenteel werken we ondermeer aan een heel groot residentieel project in de Stallestraat, en aan de grootste school van Brussel, één van 23.000 vierkante meter voor de Marokkaanse gemeenschap in Vorst. De stad staat ook vol met lege gebouwen en gebouwen die niet geoptimaliseerd zijn. Al voor corona, maar zeker erna, zijn er door de digitalisering en het thuiswerk honderdduizenden vierkante meters komen vrij te staan. Die worden nu massaal omgezet naar woningen, met vaak ook een mix van winkels, crèches en andere functies. Wij zijn met het bureau ook veel bezig met de reconversie van grote herenhuizen tot studentenhuizen, airbnb’s en co-livings. Daarnaast is er de infrastructuur die nodig is voor stedelijke logistiek, zoals de gebouwen waar honderden mensen de pakjes sorteren die de fietskoerier aan huis brengt. Ook in ambassades en diplomatieke gebouwen wordt de laatste tijd weer geïnvesteerd. En we hebben een raamcontract van vijf jaar met Defensie binnengehaald.”
Nog veel mogelijkheden om zaken te doen
‘Fast Forward’ wil daarbij ook de zaken sneller vooruit laten gaan. Om het idee dat vergunningen aanvragen en bouwen altijd ellendig lang aansleept tegen te gaan. En internationaal gezien is het filiaal in Tanger in Marokko opvallend. “Marokko heeft een fantastisch groeiende economie. We zien dat veel Brusselse en Belgo-Marokkaanse zakenmensen en ondernemers daarnaartoe trekken. Op die uitwisseling surfen wij mee.”
De fascinatie voor Brusselse architectuur en stedenbouw uit zich bij Tielemans ook in het voorzitterschap van gidsenvereniging vzw Korei, dat per jaar rondleidingen voor ongeveer 30.000 mensen organiseert langs het Brusselse patrimonium. Daarnaast is Tielemans voorzitter van de netwerkorganisatie Manneken Bizz, met als leden de decisionmakers (zaakvoerders, directeurs, aandeelhouders,…) van Brusselse bedrijven en organisaties. Tielemans: “Het is de bedoeling om Nederlandstalige of Nederlandskundige ondernemers die een sterke, zakelijke band met Brussel hebben samen te brengen. In een regio met ongeveer 1,1 miljoen mensen, zijn veel zaken te doen. Maar eigenlijk kennen de decision makers elkaar niet goed genoeg. Er zijn naar schatting zo’n vijfhonderd natuurlijke personen die in Brussel of het grensgebied met Vlaanderen wonen én een bedrijf hebben. Om de twee weken komen de leden samen op vrijdagochtend voor een ontbijtmeeting in weer een andere Brusselse onderneming waarvan je het bestaan soms niet had vermoed. We zijn dus nomadisch, en ook positief-opportunistisch: de leden kunnen elkaar bellen om elkaar raad te vragen of om samen zaken te doen. Zo is ook Geert Dehaes van Brusseleir! lid, waardoor de verbinding van zijn netwerk in de culturele sector en de netwerken van de andere Bizzers, kan leiden tot extra voorstellingen, meer naamsbekendheid of sponsoring.”
Dean Raey alias ‘Den Brusseleir’ verovert sociale media
Dean Raey heeft een verleden als stand-up comedian, verovert vandaag sociale media met zijn filmpjes als Den Brusseleir, speelt in Nen Druum In De Zoumernacht zijn derde rol in een stuk van het BVT, en schrijft zelf ook een toneelstuk in ’t Brussels. Die gemberdranken van zijn bedrijfje Dr. Ginger moeten straf spul zijn!
Interview: Michaël Bellon
Foto: Barbara Vandendriessche
Mè zaan moustache en zaan klakske is Dean Raey een sympathieke verschijning. Hij vertelt zijn verhaal enthousiast maar ook overdacht. Zijn liefde voor het Brussels dialect, en zijn ambitie om met dat dialect artistieke dingen te doen, is authentiek. Toch gaat aan het toenemende succes van Dean Raey een zoektocht vooraf. Want ooit was het Brussels dialect voor hem eerder een obstakel dan een troef.
Brussels van Bobonne
Dean Raey werd in 1995 in Sint-Agatha geboren, en verhuisde nadien met zijn drie broers naar de rand rond Brussel. Na Asse, Oppem en Wemmel woont hij nu met zijn verloofde en zijn kleine dochter in Dilbeek. Terwijl ze hem in Londerzeel en Kappelle-op-den-Bos ook nog kennen van zijn moeilijke schoolperiode. “Tijdens het middelbaar heb ik lang mijn weg moeten zoeken. Ik had slechte vrienden en heb veel foute dingen gedaan waar ik liever niet teveel aan terugdenk. Voetballen bij Wolvertem was wel een houvast. We hadden daar echt een heel goeie jeugdlichting, waarmee we prijzen hebben gewonnen. Een aantal spelers zijn ook naar Anderlecht gegaan, maar de meerderheid van onze ploeg van toen voetbalt nu niet meer.”
Supporteren voor RSC Anderlecht is er wel nog bij voor Dean. Hij supporterde al voor paarswit toen artiesten als Koller, Radzinski, Kompany en Wilhelmsson er het mooie weer maakten, en heeft ook nu nog een abonnement. Wie de socials van RSCA volgt, hoeft dus niet verrast op te kijken wanneer ze Den Brusseleir daar zien opduiken om de sfeer bij de supporters op zijn karakteristieke manier in beeld te brengen.
Ook jonge mensen willen Brussels horen
Maar eerst willen we weten waar Dean zijn Brussels dialect eigenlijk vandaan heeft.
“Mijn hele familie is Brussels”, luidt het antwoord van Dean. “Tegen ons spraken die geen Brussels, maar wel onder elkaar. En ik kwam ook heel vaak bij mijn grootmoeder – mijn bobonne – ook een echte Brusselès uit Koekelberg. Als ik eens een slecht moment had op school, dan pakte ik de bus naar haar. Of we bleven er slapen in het weekend toen we klein waren. Vandaag zijn er nog weinig jonge mensen die nog echt Brussels dialect spreken, maar veel van mijn vrienden doen het wel nog. En de laatste 4 à 5 jaar heb ik door het Brussels Volkstejoêter nog veel details gefinetuned. Want je kan wel vanalles zeggen, maar er zijn toch altijd klinkers of medeklinkers die op een andere manier moeten worden uitgesproken. De toneelteksten van het BVT zijn ook altijd in het Brussels geschreven, waardoor je woorden leest die je nog niet kende, of accenten die wat anders gelegd worden. Van mensen als Robert Delathouwer, Geert Dehaes en Guido Goovaerts leer je dan veel bij. De acteurs zijn trouwens stuk voor stuk klasbakken. Het BVT is wel een amateurgezelschap, maar wie komt kijken en het niveau ziet, gelooft dat meestal niet.”
Of het dialect dan kans heeft om te overleven? “Dat is een heel moeilijke vraag. Zeker bij jongeren onder de 30 jaar hoor je het zeer weinig, en dat vind ik spijtig. Maar ik merk aan mijn social media, die op de zeer korte tijd van een aantal maanden enorm viraal aan het gaan zijn, dat veel mensen graag naar mijn video’s kijken omdat ze dat Brusselse dialect missen. En daar zijn ook veel jonge mensen bij. Dat merk ik ook wanneer ze mij op Anderlecht vragen om mee op de foto te gaan. Ik ben zelf opgegroeid met televisieprogramma’s waarin je wel West-Vlaams of Antwerps hoorde, maar Brusselaars zagen wij in onze jeugd bijna nooit op tv. Tenzij Balthasar Boma die een bric-à-brac Brussels spreekt dat eigenlijk geen Brussels is. Vandaag heb je wel een programma zoals Putain of een figuur zoals Zwangere Guy, maar dat is dan weer meer straattaal en jongerentaal.”
Romelu en Remco
Of het nu gaat om acteren, of dat typetje van Den Brusseleir. Op welke manier heeft Dean dat talent om te spelen ontwikkeld? Dean Raey: “Tijdens mijn jeugd was ik altijd de grapjas in de groep. Ik merkte toen al dat ik met entertainment ergens kon komen. Stand-up comedy en films kijken vond ik ook de max. Op mijn vijftiende ben ik al begonnen audities te doen voor films en series. Tien jaar lang heb ik dat regelmatig gedaan. Maar telkens werd mij gezegd dat mijn Brusselse accent niet was wat ze nodig hadden, en dat was wel frustrerend. Als Brusselaar zit je tussen het Nederlands en het Frans, en val je vaak tussen twee stoelen. Het Brussels was dus eerder een struikelblok. Tot ik stand-up comedy begon te doen, ondermeer in het Antwerpse stand-up café The Joker. Toen merkte ik dat het publiek dat accent juist fijn vond. De grappen moesten zelf niet zo goed zijn. Alleen al door de manier waarop ik sprak, werd er gelachen. Op een gegeven moment heeft Robert mij dan ook opgemerkt toen ik met Kevin Van Doorslaer een stuk speelde in zijn Acting Studio Brussels. Marc Bober en Geert zagen mij tijdens een auditie bij Het Meiklokje. Na vijf minuten was het al in orde. Ik moest mijn cv niet meer doorsturen. Zo ben ik bij het BVT beland. Mijn eerste stuk was De Zugezeede Zeeke, daarna volgden Nen Air de Famille en Nen Druum In De Zoumernacht.
En ook Den Brusseleir is een vervolg op die stand-up comedy. Het zat in mijn hoofd om iets met dat Brusselse te doen, toen ik op een dag iemand wou bellen vanuit mijn auto en mijzelf heel de rit ben beginnen filmen. Daar heb ik dan een montage van gemaakt met in het achterhoofd het idee dat dit wel eens zou kunnen aanslaan. Door die video Den Brusseleir in den Traffic is het beginnen knallen dat het geen naam heeft. Die is nu al ongeveer een half miljoen keer bekeken, en allerlei mensen zijn mij beginnen contacteren. Daarna ben ik verschillende point of views (POV’s) beginnen doen POV’s beginnen doen, zijn redelijk wat bekendheden zoals Romelu Lukaku en Remco Evenepoel mij beginnen volgen, en zo is de boot vertrokken.”
Lachen met Shakespeare
Het wordt voor Dean Raey dus drukker en drukker. Als Den Brusseleir kreeg hij ondertussen enorm veel aanvragen voor samenwerkingen. Ook niet vergeten dat hij als hoofdberoep eigenlijk zijn eigen bedrijf Dr.Ginger runt. Vijf jaar geleden bracht hij puur gembersap op de markt omdat hij dat nergens kon vinden, en daarom maar zelf is beginnen persen. Wegens succes liep dat project behoorlijk uit de hand waardoor hij nu Dr. Ginger verdeelt aan verschillende klanten, waaronder zelfs supermarkten.
Maar het hart van Dean Raey klopt vooral hard voor het theater. Zo wil hij ook meewerken aan de toekomst van Brusseleir!. “Het is inderdaad de bedoeling om vanaf 2026 mee te gaan nadenken en mee te werken aan campagnes voor Brusseleir!. Om zo een nog breder publiek te bereiken en nog meer jeugd te betrekken. We gaan nog samen zitten hoe we dat het beste aanpakken. Ondertussen heb ik ook zelf een theaterstuk geschreven. Ik kan er nog niet teveel over zeggen, behalve dat het zich afspeelt in een café in Koekelberg op het einde van de Tweede Wereldoorlog.”
Op 22 november was Dean trouwens de MC toen zeven Brusselse bands in de AB in het Brussels kwamen zingen tijdens Brussels Tuub. En in januari is er natuurlijk Nen Druum In De Zoumernacht. Daarin vertolkt Dean het personage Lysander. Lysander is verliefd op Hermia, de dochter van Egeus, die eist dat Hermia trouwt met Demetrius. Wanneer Lysander en Hermia in de bossen vluchten om daar hun eigen leven te gaan leiden, worden de zaken nog ingewikkelder. Lysander wordt namelijk door een toverserum verliefd op Hermia’s vriendin Helena… die eigenlijk haar zinnen op Demetrius had gezet. “Als je de hele plot zo leest, denk je misschien dat het om een moeilijk stuk gaat, maar het is juist heel toegankelijk. Het is comedy, en omdat het in het Brussels dialect zeer direct binnenkomt, ga je Shakespeare eens van een heel andere kant zien.”
Brusselse kunstmap ter ere van 25 Joêr Brussels Volkstejoêter
EEN BRUSSELSE KUNSTMAP TER ERE VAN
25 JOÊR BRUSSELS VOLKSTEJOÊTER
een initiatief van Paul Vandeperre, samengesteld door Willem Elias
Willem Elias is doctor in de Wijsbegeerte (VUB). Verder studeerde hij aan de Rijksuniversiteit te Leiden pedagogie en museologie en was gewoon hoogleraar aan de Vrije Universiteit Brussel (VUB). Sinds 1 oktober 2016 is hij emeritus. Hij is lid van de Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten (KVAB), van de internationale museumvereniging (ICOM) en van de raad van beheer van het museum Kanal, erevoorzitter van het Hoger Instituut voor Schone Kunsten (HISK) en kunstcriticus (AICA).
Hij publiceerde meerdere boeken en talrijke artikels over hedendaagse kunst, ethiek en esthetica.
De kunstmap
Men kan foto’s nemen van een stad en dat is allicht het beste materiaal om souvenirs te bewaren. Beeldende kunstenaars geven echter een interpretatie die ons een stad laten voelen of er ons doet over na te denken. Daarom vroegen we aan drie kunstenaars om Brussel als thema te nemen.
Francis Denys – ‘Mannekepispiste’, 2025.
“Ik houd me bezig met kijken hoe vormen, materialen, realiteiten, kleuren, een gedacht, een gedachte, en al wat je zowat tegen kan komen in het leven, ongeveer in diezelfde vorm, materiaal, realiteit, kleur, gedacht, … kan tonen aan de medemens, de zogenaamde toeschouwer.
Een van de duidelijkste manieren waarop dit dan kan gebeuren is door middel van de collage waarin bovenstaande fragmenten worden samengebracht, maar ook de assemblage, de installatie, het naast elkaar plaatsen (en snel weer wegnemen), enz.
Een van mijn bezigheden is het verzamelen van beelden, collecties aanleggen van “real found images” zoals ik die graag noem. Het zijn beelden van heel uiteenlopende aard die op een of andere manier mijn aandacht hebben gevangen, waarom precies kan ik niet altijd (meteen) zeggen. Het onderwerp of thema van het beeld is daarbij ook niet altijd het belangrijkste, meer een toevallig uitgangspunt, het kan ook gaan om iets heel formeels, een compositie. Soms zet een verzameling beelden me aan tot een nieuwe vorm-constructie, een compositie die een spel speelt met de opeenvolging, de rangschikking van de beelden – zo verschuift de inhoud van de beelden misschien naar een nieuw verhaal.”
Colin Waeghe – ‘Le grand départ’, 2025.
Men kan stellen dat Colin Waeghe impressionistisch schildert.
De impressionisten haalden te voorschijn wat ze ergens in een leuk hoekje van de aarde met eigen ogen gezien hadden. Het zette hen aan die wereld met eigen handen nog mooier te maken dan dat hij al is: licht dat kleur laat leven. Met zijn wirwar van stipjesstreepjes heeft Colins werk ook iets van het pointillisme. Niet de Franse vertegenwoordigers ervan, maar de penseelstreken van Van Gogh verleidden Colin. Eerder dan mengen, geeft de nabijheid, de juxtapositie van kleurtoetsen een speciaal effect op het netvlies.
Het in het oog springend licht capterende coloriet, is een belangrijk kenmerk van zijn werk. Verder zendt hij onze blik wandelen. Zijn labyrintische stukjes natuur geven niet de rust van het klassieke landschap, maar nopen de kijker tot een zoektocht. Colin Waeghe schildert met een panchromatisch palet. Er zit in zijn werk doorgaans een kritische adder onder het gras. Die Japanse Toren is niet enkel een artistiek monument. Kunst stelt vaak politieke vragen.
Ulrike Bolenz – ‘Onbekende soldaat’
Ulrike Bolenz is een Duits-Belgische kunstenaar, die sinds lang de drie landstalen machtig is. Als student in de kunsten in de jaren 70, was het conceptueel werken in de mode. Ulrike hield echter van figuratie. Ze heeft alle vaardigheden verworven om gelijkenissen te laten spreken. Haar eerste werken mogen sterk realistisch genoemd worden. Dat is ook wat Ulrike Bolenz verder ontwikkeld heeft. Haar realistische personages baden in een expressieve wereld, impressionistisch gekleurd met soms verbanden ingegeven door surreële onirische fantasieën. Ze werkt vaak in series, één ervan is “Brussel, een artistieke en literaire ontmoeting met de Europese metropool”, waarin ze verschillende plekken in Brussel kenschetsend toont. De ‘Onbekende soldaat’ is een hommage aan de helden die hun leven voor de vrijheid gegeven hebben. Errond blijft het leven echter zijn gang gaan.
Het waarborgen van Brusseleir! en van meer dan 25 joêr Brussels Volkstejoêter
De culturele sector in het Brussels Gewest vertoeft in onzekere financiële tijden. Een dreigend algemeen subsidieverlies is reëel, mede door de woelige wateren waarin het Brussels Gewest zich bevindt. Dit geldt ook voor Brusseleir!. Het gevoelig verhogen van de eigen inkomsten is meer dan ooit een primordiale doelstelling en daarom zet Brusseleir! geloofwaardige en waardevolle initiatieven op die win-win situaties bevorderen. Deze kunstmap is een spraakmakend voorbeeld en jij kan bij de aankoop van deze kunstmap er mee van genieten.
4x win-win bij het aankopen
van deze kunstmap:
- je steunt Brusseleir!/Brussels Volkstejoêter;
- je steunt 3 Brusselse kunstenaars;
- je bezit prachtige litho’s over Brussel;
- de kunstwerken zullen stijgen in waarde
Da muigde toch ni mankeire?
Bestel een kunstmap met de 3 litho’s over Brussel (ieder 40×30 cm)
via de online shop of 02 502 76 93 aan €375.00 incl. verzendkosten
of in et Oeis van’t Brussels aan €350.00
De Weik van ’t Brussels – Brussels TUUB 6
Brussels TUUB was een mega succes!
Dankjewel aan iedereen die dit mogelijk maakte.
Tot noste kie!
Vergeet deze 7 famuize artiesten niet toe te voegen aan je playlist!
Klik hier om de Brusselse nummers te beluisteren en op te slaan.
Aftermovie Brussels TUUB
De Weik van ’t Brussels – BRUZZ zendt reclamespots uit in ’t Brussels!
“Oe ist na mougelijk? Van 22 november tot en met 6 december zal BRUZZ Radio reclamespots uitzenden in het Brussels dialect. Op die manier willen we tijdens De Weik van’t Brussels het sappige patois in de verf zetten.” – BRUZZ
Heb jij onze reclamespots al gehoord op de radio? Beluister hier alvast de fragmenten, ik ben zeker dat ze een lach op je gezicht zullen toveren!
Klik hier om de volledige reportage te bekijken en het artikel te lezen.
BRUSSELS VOLKSTEJOETER
Atomium
THERMAE
THE HOUSE
PASPARTOE
NMBS
FOSTPLUS
FAMILIEHULP
ERFGOEDBANK BRUSSEL
Design Museum Brussels
CITY 2
De Weik van ’t Brussels 2025 – actie MIVB
Naar aanleiding van de Weik van ’t Brussels klinken de aankondigingen van de haltes van buslijn 48 de komende dagen iets anders. De reizigers van de Brusselse vervoersmaatschappij MIVB krijgen de haltes aangekondigd in rasecht Brussels.
Voor de stem deed de MIVB beroep op onze BVT acteur en content creator Dean Raey. De korte, humoristische video’s die de geboren en getogen Brusselaar post als “Den Brusseleir”, kennen de jongste maanden heel wat succes op sociale media. Hij zet zich actief in voor de promotie van het dialect.
“Ik leerde Brussels via familie en copains, maar ben nog een van de weinige jongeren die het echt spreekt. Bovendien is het Brussels helaas één van de weinige dialecten die je niet vaak hoort in televisieseries”, aldus Dean.
Heb je de gelegenheid nog niet gehad om de bus te nemen maar ben je toch benieuwd?
Beluister dan hier de geluidsfragmenten ingesproken door Dean Raey ↓
Anneessens
Kapellekerk
Grote Zavel
Grote Markt
Manneke Pis
Rouppe
Vossenplein
Sint-Pieters-Hospitaal
Hallepoort
Rochefort
Lainé
Kemmelberg
De expo “25 Joêr Brussels Volkstejoêter” verhuist naar het huis van de VGC!
Graag verwelkomen we u bij de Raad op de middagvernissage van de tentoonstelling ‘25 joêr Brussels Volkstejoêter’!
We serveren een boeiende babbel over een kwarteeuw sappig Brussels toneel met gastsprekers Marc Bober, Geert Dehaes, Robert Delathouwer en Claude Lammens. Moderator is Jan Hautekiet.
Na afloop zijn er hapjes en drankjes. Laat weten of u erbij wil zijn via dit invulformulier.
Praktische info:
donderdag 20 november
12u-14u
Raad VGC, Lombardstraat 67, 1000 Brussel
De Weik van ’t Brussels 2025
De Weik van’t Brussels 2025 van 20 tot en met 29 november.
Het is weer zo ver! In de laatste week van november zet Brusseleir! tijdens de Weik van ’t Brussels het dialect van onze hoofdstad weer extra in de schijnwerpers.
Op het programma: Expo 25 joêr BVT, BrusselsTUUB 6, Rondlaaidinge, Zinnefolee, etc..
Benieuwd naar meer? Lees verder!
Den program:
We beginnen De Weik een beetje vroeger met een voorsmaakje…
- Dinsdag 18 november, 20u
BRUSSELS STAMENEI, ME ZINGE LANGE JOJO
GC De Platoo, Pantheonlaan 14, 1081 Koekelberg
inkom: gratis - Donderdag 20 november, 12u
Vernissage EXPO 25 JOÊR BVT
Huis van de VGC-Raad
Klik hier voor meer info en om in te schrijven - Zaterdag 22 november of woensdag 26 november 2025, 14u30
Bezoek het grootste art-deco monument van de wereld:
De Basiliek van Koekelberg
Klik hier voor meer info
inschrijven via: deweik@brusseleir.eu
inkom: €6 - Zaterdag 22 november, 19u
BRUSSELS TUUB 6
Ancienne Belgique
Klik hier voor meer info
Klik hier om je tickets te bestellen - Zaterdag 29 november, 15u
THE BEST OF JAAR ZINNEFOLEE
Zinnema, Veeweydestraat 24, 1070 Anderlecht
Klik op de afbeelding onderaan voor meer info
inschrijven via verajanssens@gmail.com
inkom: €10
… en eindigen De Weik van ’t Brussels met:
VERKEEZING BRUSSELEIR VAN’T JOÊR EN VÈ ET LEIVE
Voesj…
acties met BRUZZ, MIVB EN DEAN RAEY Den Brusseleir
- Tijdens de Weik van ’t Brussels worden de haltenamen van buslijn 48 aangekondigd in het Brussels!
→ lees hier het volledige artikel - Van 22 november tot en met 6 december zal BRUZZ Radio reclamespots uitzenden in het Brussels dialect.
→ lees hier het volledige artikel
Wil je op de hoogte blijven? Hou dan onze social media kanalen en onze website in de gaten.
Klik op een afbeelding om ze te vergroten
Brussels TUUB 6 – 22 november 2025
Ancienne Belgique, Anspachlaan 110, 1000 Brussel
Bekijk hier de promovideo voor het event ↓
Documentaire “25 Joêr Brussels Volkstejoêter” op BRUZZ – 31 oktober en 2 november
Op 31 oktober en 2 november zal onze docu worden uitgezonden op BRUZZ!
In deze documentaire bespreken we het ontstaan, het heden en de toekomst van het BVT en het belang van dialect in de samenleving.
Brusseleir! FIEST 10 november – reserveer nu je plaatsen!
Amai, zenne, ’t is ni te geloeven: de éérste Brusseleir Fiest komt er aan bij Waerboom!
Maandag 10 november 2025, van 19 ure tot 01 ure, schrijf da op, hé!
Met Marino Punk, Gery La Boule, Singalong by Veerle Slootmans, De Charel en DJ Joost (Dibango), allé, da wordt nen avond vol leute en ambiance!
Kom af, pak uw maten mee, drink ne frisse pint, eet wa lekkers en swing gelijk nen echte Brusseleir!
‘t Zal plezant zijn, zenne, maar écht plezant!
Klik hier om je plaatsen te reserveren voor het diner
Tot dèn!
Nieuwe podcastaflevering | ep. 5
Wee es er mier Brusseleir as Patrick De Corte? Ge moot goo zeuke nawo!
Frit, Smoutebolle, Kermis, Brussel… dat es Patrick.
Luister naar deze boeiende en unieke podcastaflevering.
Brusseleir!-podcast | DE PATRON KLAPT OEIT DE BICHT: aflevering 5
Luister ook op Spotify en Pocket Casts!
Ga naar Spotify of Pocket Casts om de aflevering op te slaan en te beluisteren, waar en wanneer het jou uitkomt. Laat ook zeker een reactie achter als je hebt genoten van de aflevering.
Randkrant: Interview met Geert Dehaes
25 joêr Brussels Volkstejoêter
Feest bij het Brussels Volkstejoêter dit jaar. Al een kwarteeuw brengt het BVT theater in het Brussels met als drijfveer een diepe liefde voor het dialect van onze hoofdstad. Elke productie opnieuw trekt volle zalen in Brussel en de Vlaamse Rand. Onder impuls van Brusselaars als Geert Dehaes blijft het gezelschap trouw aan zijn wortels, maar durfde het tegelijk te vernieuwen.
Vijfentwintig jaar geleden stapten jullie voor het eerst het podium op. Wat was de vonk die het Brussels Volkstejoêter deed ontstaan?
“Het eerste zaadje is eigenlijk geplant in 1994, met het Gala van de Academie van het Brussels in het toenmalige Lunatheater in Brussel. Er werden toen een aantal sketches in het Brussels gespeeld en dat bleek een groot succes. Voor zowel het publiek als de Academie zelf smaakte het naar meer. Voorzitter van de Academie Jef De Keyser en acteur Jef Burm gingen op zoek naar auteurs en acteurs die mee wilden werken aan een toneelgezelschap dat uitsluitend in het Brussels zou spelen. In 2000 werd het Brussels Volkstejoêter opgericht en twee jaar later brachten we met Bossemans en Coppenolle onze eerste productie op de planken.”
Hoe ziet die balans er vandaag uit, een kwarteeuw later?
“Intussen hebben we 33 producties gespeeld, goed voor bijna 300.000 toeschouwers. Niet slecht voor een gezelschap dat zo goed als volledig op vrijwilligers draait. Onze werking is semi-professioneel: acteurs en medewerkers zijn vrijwilligers, maar we hebben professionele begeleiding en een kleine kernploeg. Sinds 2013 zijn we ingebed in de koepel Brusseleir!, waardoor de theaterwerking, de academische werking en bredere culturele initiatieven duidelijk samenhangen.”
Jullie begonnen met komische klassiekers in het Brussels. Hoe snel is dat verhaal breder geworden?
“De eerste producties waren deurenkomedies in het Brussels dialect. Het doel was: het Brussels bewaren via theater. Maar al snel zijn we repertoire in vertaling gaan spelen. Daarmee hebben we bewezen dat Brussels geen curiosum is, maar een volwaardige toneeltaal. Vanaf 2008 zijn we ook tweede producties gaan maken die meer de diepte in gingen: zwarte komedies, gelaagd theater. Vandaag spelen we elk seizoen twee stukken die elkaar aanvullen in toon en stijl. Dat maakt ons sterker en aantrekkelijker voor een breed publiek.”
Veel gezelschappen zijn blijven steken in deurenkomedies. Hoe hebben jullie de lat hoger gelegd?
“Door nooit gemakzuchtig te kiezen. We selecteren stukken niet omdat er toevallig tien spelers nodig zijn, maar omdat ze iets betekenen in ons repertoire. We laten ons begeleiden door regisseurs en coaches die ons uitdagen. Daardoor spelen we vandaag beter dan tien jaar geleden. Kwaliteit is de enige manier om 25 jaar te overleven.”
Brussel is vandaag superdivers. Wat betekent dat voor een gezelschap dat in dialect speelt?
“Brussel internationaliseert razendsnel, dialecten dreigen ondergesneeuwd te raken. Toch merken we dat het Brussels nog steeds aanspreekt, ook bij jonge generaties en mensen uit de Rand. Maar we mogen niet ontkennen dat het Brussels het moeilijk heeft. We staan net daarom open voor nieuwe invloeden: soms sluipen Franse of Engelstalige woorden binnen, afhankelijk van de context van een stuk. Dat is geen verarming, maar een verrijking. Tegelijk blijven we trouw aan de eigenheid: de typische uitdrukkingen, de mentaliteit, de humor van de Brusselaar. Dat DNA moet overeind blijven.”
Jullie trekken opvallend veel volk in de Rand. Hoe verklaar je dat succes buiten de hoofdstad?
“De Rand is de voorbije decennia verstedelijkt: veel Brusselaars zijn er gaan wonen. Die mensen houden van het Brussels als erfgoed. Soms loopt het in de Rand zelfs vlotter dan in de stad zelf. We kunnen in de Rand rekenen op een trouw publiek en een aantal gemeenschaps- en cultuurcentra die onze voorstellingen telkens programmeren.”
Dit jubileumjaar vieren jullie met meer dan een feestje. Wat staat er op het programma?
“Naast de expo in het Archief en Museum voor het Vlaams Leven te Brussel, die later rondreist, vieren we met een feestvoorstelling Nen Druum in de Zoumernacht, een Brusselse bewerking van Shakespeares A Midsummer Night’s Dream door onze vaste waarde Claude Lammens. Geen evidente keuze, maar perfect om te tonen dat Brussels ook literair theater aankan. Op 6 december is de première, met een mix van oude getrouwen en nieuwe gezichten. Precies wat Brussels Volkstejoêter vandaag is: traditie én vernieuwing.”
Meer info op brusseleir.eu. De expo rond 25 jaar BVT is tot 14 november 2025 te bezoeken in het Archief en Museum voor het Vlaams Leven Brussel in Brussel. Vervolgens verhuist ze naar het Huis van de VGC-Raad, het Anderlechtse Zinnema en GC De Zandloper in Wemmel.
interview: Tina Deneyer voor Randkrant
Foto’s: Filip Claessens
Panelgesprek: OUVER ET BRUSSELS VOLKSTEJOÊTER
Bezielers van het eerste uur Geert Dehaes, Claude Lammens, Robert Delathouwer en Marc Bober gaan met mekaar in gesprek en vertellen je er alles over.
Of toch zuvuil muigelaaik!
Van waar het idee om een Brussels Volkstejoêter op te richten en hoe ging dat? Wat zijn de organisatorische en artistieke evoluties van het gezelschap?
Wat is de bijdrage van het Brussels Volkstejoêter sociaal-cultureel en tot de uitstraling van Brussel. Wat is het belang van het verbrusselen van toneelstukken en waar wordt er rekening mee gehouden. De mooie herinneringen en wat brengt de toekomst. En zu voesj…
Duur: 60 min
Inkom en deelname: gratis
Inschrijven: Klik hier
Dit weekend in AMVB: Toêlles en Museum Night Fever…
10/11/2025: Brusseleir! FIEST – e fiest magistral op zan Brussels
Op 10 november nodigt Brusseleir! jou uit voor een onvergetelijke avond in Waerboom te Groot-Bijgaarden.
E fiest vè Brusseleirs en Brussellovers soême te bringen en de Brusselse toêl en uir folklore te iere!
Reserveren kan via de website van Waerboom.
Klik hier
Koop nu je tickets voor Nen Druum in de Zoumernacht
Online via
Documentaire ter ere van 25 jaar Brussels Volkstejoêter
Vanaf maandag 29/09 t.e.m. vrijdag 3/10 wordt onze documentaire over het Brussels Volkstejoêter uitgezonden op RINGtv, telkens tussen 12u en 17u.
Met trots presenteren we onze documentaire over het Brussels Volkstejoêter! In deze documentaire bespreken we het ontstaan, het heden en de toekomst van het BVT en het belang van dialect in de samenleving.
Benieuwd? Bekijk hier de volledige documentaire ↓
Voor wie de kans nog niet heeft gehad om onze expo te gaan bekijken, het is nog niet te laat!
De tentoonstelling “25 Joêr Brussels Volkstejoêter” is nog te zien in het AMVB tot en met 14 november, daarna verhuist ze naar het huis van de VGC raad en Zinnema.
Bekijk ook onze nieuwe LIMITED EDITION t-shirts! Bestel ze hier.
Brussels Business Brunch 2026
Save the Date – Brussels Business Brunch 2026 op 23 januari 2026
Wil je je netwerk versterken, inspiratie opdoen én sterke ondernemers uit Brussel en de Rand ontmoeten? Dan is de Brussels Business Brunch op vrijdag 23 januari 2026 hét moment om te prikken in je agenda.
De zes toonaangevende ondernemers- en netwerkorganisaties uit Brussel – Beci, Brusseleir, Manneken Bizz, The Merode, UNIZO en Voka Metropolitan – brengen ondernemers met impact samen: zaakvoerders, C-levels en beslissers die mee de toon zetten in onze regio.
Verwacht een inspirerende voormiddag waar ondernemen, uitwisseling en verbinding centraal staan. Want sterke contacten maken sterke ondernemers.
De belangrijkste praktische informatie op een rij:
📅 23 januari 2026 | 🕘 9u45 – 13u00 | 📍 The Merode, Brussel
→ meer informatie en inschrijvingsdetails volgen snel.
Bent u geïnteresseerd om dit ondernemersevent te sponsoren? Mail naar brussel@unizo.be
Met ondernemende groet,
Voka Metropolitan | Manneken Bizz | The Merode | UNIZO Brussel | Brusseleir | Beci |
Aftermovie expo 25 Joêr Brussels Volkstejoêter
Vorige week donderdag vond de expo van onze jubileum expo om het 25-jarig bestaan van het Brussels Volkstejoêter plaats.
Het was een onvergetelijke avond!
We willen iedereen bedanken die deze mooie avond mogelijk heeft gemaakt. We willen Sven Gatz, Cieltje Van Achter en Ans Persoons in het bijzonder bedanken voor hun inspirerende woorden tijdens de inhuldiging.
We gaan nog 25 jaar verder, ara!
Nieuwe editie Brusseleir! Magazine
De nieuwste editie van het Brusseleir! magazine is nu beschikbaar. Lees hem hier
De Q van “Kwetsalkowattel”
In onze laatste streektaalbijdrage waren we bij de P gekomen. Vanaf nu is ons magazine vooral digitaal, en dat komt goed uit: we zitten toevallig ook aan de QR-code! Maar geen nood, het doet geen pijn, en die Q zal rap gedaan zijn.
Nee, we hebben niet gedronken, noch gès gesmuud. Die “Kwetsalkowattel” bestaat wel, maar wordt natuurlijk niet zo geschreven. Voor de leken die niet weten wat het is: de QUETZALCOATL, want dat is de exacte schrijfwijze, is een god uit de période précolombienne in Mexico. Als god van de lucht en van het water en animateur van de natuur werd hij voorgesteld als een slang met de pluimen van de QUETZAL, wat vogel betekent. Voilà, domei wette da na oek. Het is dus een woord uit een vreemde taal, en dat schrijven we liefst zoals het in die vreemde taal gebeurt. En dat is met alle KUU’s het geval. Want de letter KUU bezigen we in de spelling om het Brussels dialect te schrijven feitelijk nooit. Ten andere, Marcel de Schrijver himself gaf ooit aan de Franse vertaling van een van zijn bloemlezingen “…of uude ni good?” de titel “Keskeseksa?”, en niet “Qu’est-ce que c’est que ça?” Dat is net als met de letters SEE (C) of ASJ (H), die gebruiken wij in het Brussels ook niet, behalve als we woorden met SEE-ASJ of SCHE moeten schijven. Zoals in ‘scharmachel’ par eksempel. Of natuurlijk als het woorden uit andere talen zijn, of persoonsnamen, landen, enzoevoesj. Dat is dus identiek met de KUU. We schrijven dus niet KÈBÈK of KARENION maar wel Québec en Quaregnon. En met de letters IKS en IGREK is dat vanèr zoe. Maar dat is voor later. Ondertussen, beste lezer, om het ewa relizjuis te zegge (da’s pertang ni man gewente): que le Quetzalcoatl vous garde!
De R van … Robert!
Welja, een beetje reklam vè ons aaige kan geen kwaad. ‘Ons’ want ik ben niet alleen: Robert is immers een heel belangrijke naam in onze vaderlandse geschiedenis. Niet soms? Al gehoord van Robert de Béthune? Niet Robrecht van Bethune zoals Hendrik Conscience ons wilde laten geloven in de Leeuw van Vlaanderen, maar toch. En nog nen toffe naam ook, want ge kunt er bijzonder veel varianten en dilinutiefjes op vinden: Roberto, Robbe, Robbeke, Robbie, Robbedoes, Rob, Robke, en ook het vrouwelijke Roberta, enzoevoesj. Zonder de officiële diminutieven Bob et Bobette of Bobbie te vergeten natuurlijk. Jommo, wat eit da na mè de R te moêke? Zjust, g’èt gelaaik.
Vooraleer ik fluis een rammeling krijg van onze redakse dan toch een paar andere woorden die de R eveneens eer aandoen, en waarvan sommigen in de vergetelheid zijn geraakt. Zoals raaigerscheine bijvoorbeeld. Moet je zeker niet tegen schoppen, want die behoren tot iemand met zeer magere benen. Of redukse, dat hoort met de stijging van de prijzen en de levensduurte bijna definitief tot het verleden. Zelfs in de grote warenhuizen zijn de verschillende rejongs op geregelde tijdstippen zo goed als leeg. En dat ziet er met al die oorlogen rondom ons voor de toekomst niet beter uit, na de riesem crisissen die we de laatste jaren al meemaakten. Niet verwonderlijk dat nogal wat jongeren de indruk hebben dat we collectief hun toekomst aan het reneweire zijn. Wat zeker niet veranderd is: de roeigoête die de wereld besturen hebben het voor het zeggen, en de kleine man (en vrouw) hebben niks te rëtëtëtte.
Om dan toch op een wat positiever noot verder te gaan, een terugblik op onze keuken. Nu het warme zomerweer er aan komt is het opnieuw tijd voor onze Lambiek, Guis en Kreek. Met liefst nen dikken bouteram mè plattekeis en… ramonasj! Esther Deltenre (1877-1958), de famuize chanteuse zong het – dixit Marcel de Schrijver – al meer dan honderd jaar geleden op de muziek van ‘Ramona’: ‘ramonasj… mè plattekeis es da zoe good!’ En waarom zou je ook niet eens wat rutabaga in je stoofpot doen? Officieel is dat in het Nederlands een raapkool, want waarschijnlijk het resultaat van een kruising tussen kool en raap. Maar onze grootmoeders, enfin toch de maain, maakten dat destijds geregeld klaar. En Vloms of Brussels, een koolraap is en blijft bij ons gewuun rutabaga.
En de ruskes!? Nee, niet de kompatriotte van Vladimir, maar de ruskes die je ongetwijfeld al eens hebt meegezongen. ‘In de rue des Bouchers’, nooit meegezongen? In dit lied, geschreven door de onvolprezen Jan De Baets en wereldvermaard door de versie van Johan Verminnen, staat inderdaad:
Ge kunt do van alles vinne
Russe, macqueraux en sardine.
Ruskes zijn kleine haringen, ontdaan van graten en vel (gevilde filets) die opgelegd zijn (niet opgerold) in azijn met toevoeging van wat ajuin, maar zonder augurken of mayonaise. En ze worden, zjust gelak as de rolmops, in bokalen verkocht.
Voilà, genoeg vè vandoêg. Ik stap in mijn roefelkes, en ga een welverdiend siësteke doen, nà! Man roefelkes, wa da dat es? In het Bargoens duidden ze daarmee hun pantoffels aan. Slasje. Maar de S da’s vè tenoste ki.
Rob(ke) DELATHOUWER
DIGITAAL EEN WOORD ZOEKEN IN ’T BRUSSELS? DAT KAN!
De meer dan 6000 woorden van het BRUSSELS LEXICON kan je digitaal opzoeken via brusseleir.eu/neus/brussels-lexicon-digitaal/ en daar klikken om te belanden in de Woordenbank van de Nederlandse dialecten. Kruis ‘Brussel’ aan en tik het woord in dat je wil verbrusselen in het vakje met de A.N.-zoekterm. Klik dan op zoeken.
Daarnaast is ook ’t ES ON AA NAA, de bloemlezing van merkwaardige woorden en gezegden van Marcel de Schrijver (uitg. vzw BeBrusseleir, 2017) vanaf nu te vinden via www.brusseleir.eu. Es da ni tof?
De P van paaze, pakke en pansj
In onze laatste streektaalbijdrage waren we bij de O en al haar varianten blijven staan. Vandaag is het potferdekke tijd voor de woorden beginnend met een P.
Paaze dat doen we allemaal. Enfin, dat denken we toch, letterlijk dan. Zoals dikwijls het geval is, is teveel niet goed, en vroeger – toen er nog waren – zei men loit de begaaine paaze, dei emme mier taaid as waaile. In ieder geval, mij kan het niet schelen, stek et mo wo da’k et paas… Wat wel tof was zijn al die beste wensen rond Kessemis en Neuvejoêr, dat eit ons gepakt! Al moeten we toegeven, met al dat feesten waren we uiteindelijk wel wat in de wind. Zoals steeds es et daane leste dee ons gepakt eit. En je hebt er toch altijd ne paljas tussen lopen tegen wie we uiteindelijk moesten zegge pakt da ge weg komt. En ja, hij ei ne post gepakt! Wat was me dat ’n pansj zeg. Hii had er al lang genoeg e pansjken oên gange.
Parapleu: met of zonder saus?
Tijdens de feestdagen, en ook tijdens de eerste maanden van het jaar, zijn we van den ienen drasj in den andere gesoekeld. Onze beste kameroêt was dan ook onze ouwe vertrouwde parapleu. Sommige Brusseleirs zeggen ook manne selder. Wist je dat ze in het Brussels Bargoensj ook parlaf of parablaffer zeiden, of nog tonbrizje, voddenton en finalement manne voddestok!?
Waar we niet aan voorbij kunnen: de parapleukessaus. Waarom die naam werd gegeven aan deze Brusselse ajuinsaus is niet zeker, wellicht door het gebruik van het water. Marcel de Schrijver vertelt ons hoe ‘gedurende de vijf magere oorlogsjaren (1940-45) een bord pataate met een kleine polleiper parapleukessaus de (bijna) dagelijkse kost was in veel arme gezinnen.’ En hij benadrukt dat hij tientallen jaren later dit gerecht nog steeds uitstekend vond. En dat em gelaaik aa! We geive dovui ee geire de recette mei (merci Marcel): snij een verse ajuin in niet te kleine stukken en laat ze sudderen in boter tot ze doorschijnend zijn. Voeg wat zetmeel of maïzena toe en vervolgens een half-om-half mengsel van water en azijn. Laat enkele minuten doorkoken en dan de gestoomde pataate naperen. Opdienen met dikke of dunne sneden spek. Potferdoezje: vè a vingeren af te lekke!
Pataate (en pellepataate)
Pellepataate zijn in de schil gekookte aardappelen. Dikwijls opgediend bij boestrink. Maar pataate zijn niet alleen aardappelen, een pataat is ook een Brusselse uitdrukking voor een zwaarlijvig persoon. Idem voor een pataatezak. Ei leit in de pataate betekent dat hij uitgeput is, ei es in de pataate betekent dan weer dat hij mislukt is in zijn opzet. En je kan er ook mee leren Engels praten: ze klapt Ingels mè nen iete pataat in uire mond! Engels kan je dus praten met een hete aardappel in je mond, men begrijpt er toch niets van.
Pottekeis
Vermits we nu toch aan tafel zitten kunnen we niet voorbijgaan aan onze pottekeis. Zelfs al zullen we dat meestal maar op een warme zomerdag binnenspelen. Deze bereiding met plattekeis (kwark) en ettekeis (Brusselse stinkkaas), plus fijngehakte sjalotten en ne schëp mostoêd, en liefst ook gemixt mè ne gooie guit guis, smeert men best op een dikke snede boeren- of volkorenbrood. Doe er verse radaaize en paaipajointsjes baa, en vanaaiges e goo glas guis-lambik. Van dat laatste niet teveel, want dan komen we in de categorie van de pottepakkers, pottezoeipers of pottepeis terecht. En als je echt teveel op hebt zedde rap gewuun pirre.
Pirelouke, pikkenoike en pitjesbak
Wie niet pirre zal zijn is ons pirelouke. Deze liefkozende naam, zowel voor man als vrouw, wordt in kindertaal ook gebruikt voor tisjke (penis). Pikkenoike en ma pikke zijn dan weer vriendelijke aanspreektitels voor kleine kinderen. Pikke kan natuurlijk ook een vervorming zijn van de voornaam Piet, zoals bij Pikke de Duud (Magere Hein). Of Pitsje de Duud, want naast pikke is ook pitsje een diminutief van Pit. De pisjesbak is dan weer van een totaal andere orde: een achthoekige bak voor sommige teerlingspelen, wellicht afgeleid van het Engelse ‘to pitch’ (gooien).
Et prinstepoilsjte
We kunnen uiteraard nog een hele resem P-woorden in herinnering brengen. Van paltou, over pasjtere of pasjakroet, pinnekesdroêd en piskous, pisje en pizzewis doon, pjêd en platou, poembak (den daane dee kapot es en den daane dee versleiten es), poempaf, pooiering en potstamper tot puuteleir. En dan zal ik er permentelaaik nog wel een hoop ouvergesloêgen emme.
Eén ding mag je alvast onthouden: dat het Brussels dialect fameus straffer kan zijn dan het Frans. In het Frans is ‘le principal’ een overtreffende trap. Wel, voor ons is dat maar klein bier, want wat is straffer dan principal? Het prinstepoil-SJTE! Ara!
Robert DELATHOUWER
DIGITAAL EEN WOORD ZOEKEN IN ’T BRUSSELS? DAT KAN!
De meer dan 6000 woorden van het BRUSSELS LEXICON kan je digitaal opzoeken via brusseleir.eu/neus/brussels-lexicon-digitaal/ en daar klikken om te belanden in de Woordenbank van de Nederlandse dialecten. Kruis ‘Brussel’ aan en tik het woord in dat je wil verbrusselen in het vakje met de A.N.-zoekterm. Klik dan op zoeken.
Daarnaast is ook ’t ES ON AA NAA, de bloemlezing van merkwaardige woorden en gezegden van Marcel de Schrijver (uitg. vzw BeBrusseleir, 2017) vanaf nu te vinden via www.brusseleir.eu. Es da ni tof?
Randactiviteiten expo 25 Joêr Brussels Volkstejoêter
De langverwachte randactiviteiten voor de expo 25 Joêr Brussels Volkstejoêter zijn eindelijk bekend! Naast het bekijken van de prachtige expo heb je nu ook de kans om een acteerles te volgen, je Brussels bij te schaven met een taalles en een interviewsessie met BVT’ers van het eerste uur bij te wonen.
Schrijf je snel in via volgende link: Inschrijven
Voor vragen kan je altijd terecht bij info@brusseleir.eu
Alle lessen gaan door in het AMBV, Arduinkaai 28, 1000 Brussel.
Donderdag 18 september of zaterdag 4 oktober 2025, telkens om 15u
AKTEIRLES mè Luc De Smet
Wat is voor de meeste mensen het criterium om kunst goed te vinden, een schilderij bijvoorbeeld?
Vaak zeggen ze dan: “Het is precies echt !”. Dat komt omdat de kunstenaar zeer zorgvuldig heeft gekeken hoe dat ‘echt’ in het echt is en dat dankzij zijn / haar techniek perfect weet weer te geven. Dat is bij acteren niet anders: scherpe observatie van alledaags menselijk gedrag en de perfecte, geloofwaardige weergave in het (na)spelen daarvan is de basis van waaruit verderop alle stijlen en uitvergrotingen mogelijk zijn.
Als we de werkelijkheid zo dicht op de huid zitten, zien we meteen hoeveel theatraal materiaal er in de hoekjes en kantjes van die alledaagsheid te rapen valt en hoeveel speelplezier dat oplevert.
Acteur, regisseur en spelpedagoog Luc De Smet leert je de basistechnieken aan van het toneelspel.
Luc schitterde als hoofdrolspeler in de BVT-producties ’N Vlooi In A uur en Poepa.
Beide momenten zijn los van elkaar en behandelen exact dezelfde lesstof. Je kunt dus kiezen welk lesmoment je bijwoont.
TOÊLLES BRUSSELS mè Robert Delathouwer
Donderdag 9 oktober of zaterdag 18 oktober, telkens om 15u
Mier Brussels as Robert Delathouwer kende ni emme. Robert is als 25 jaar één van de bezielers van de Brusselse streektaalprojecten.
Als Streektaalcoördinator voor Brusseleir! geeft hij het Brussels door met toêllesse, initiaties, coaching en begeleiding.
Tijdens deze toêlles geeft Robert jou met de nodige zwans alle mogelijke aspecten van het Brussels door.
Verget uuk a stem ni mei te bringe want er zal uuk gezoenge wëdde!
Beide momenten zijn los van elkaar en behandelen exact dezelfde lesstof. Je kunt dus kiezen welk lesmoment je bijwoont.
OUVER ET BRUSSELS VOLKSTEJOÊTER
Zaterdag 25 oktober om 15u
Van waar het idee om een Brussels Volkstejoêter op te richten en hoe ging dat? Wat zijn de organisatorische en artistieke evoluties van het gezelschap?
Wat is de bijdrage van het Brussels Volkstejoêter sociaal-cultureel en tot de uitstraling van Brussel. Wat is het belang van het verbrusselen van toneelstukken en waar wordt er rekening mee gehouden. De mooie herinneringen en wat brengt de toekomst. En zu voesj…
Bezielers van het eerste uur Geert Dehaes, Claude Lammens, Robert Delathouwer en Marc Bober gaan met mekaar in gesprek en vertellen je er alles over.
Of toch zuvuil muigelaaik!
Brusseleir! FIEST: E fiest magistral op zan Brussels!
Op 10 november nodigt Brusseleir! jou uit voor een onvergetelijke avond in Waerboom te Groot-Bijgaarden.
E fiestelaaik buffet à la belge vè Brusseleirs en Brussellovers soême te bringen en de Brusselse toêl en uir folklore te iere!
Mè Brusselse spesjalitaaite, vanalle zeutigaaid en kaffei zwans & dans, Singalong int Brussels.
Reserveren kan via de website van Waerboom.
Klik hier
PROGRAMMA
Startuur
19u
Aperitief
Op Brusselse wijze met Kriek en Geuze
Feestelijk buffet met Brusselse gerechten
– Hoofdschotel: Brusselse specialiteiten,
met o.a. witloof met hesp gegratineerd,
vol au vent, stoemp met saucisse, konijn met pruimen
– Drankenformules:
•Mannekepis: €125 pp.
Inbegrepen: aperitief, wijnen, bieren en waters tot 2u
•Atomium: €185 pp.
Inbegrepen: aperitief, bieren, water en premium wijnen aan tafel tot 2u, een glaasje bubbels na de Singalong
+ handgemaakt keramiek geschenk door Yume Ceramics t.w.v. €30
In beide formules is het buffet uiteraard inbegrepen. Sterke dranken, cava en champagne zijn niet inbegrepen (met uitzondering van het glasje na de Singalong).
Dessertbuffet
Met o.a. Brusselse wafels, boules de Berlin, eclaires,…
Na het diner is het tijd om te dansen
Einduur
2u
Evenement in samenwering met Brusseleir!, Châteaux Vini, Yume Ceramics en Waerboom















